شرکت Vodafone یکی از بزرگترین اپراتورهای تلفن همراه در اروپا، برنامههای خود برای پایان عمر شبکهی 2G را اعلام کرده است. بر اساس این تصمیم، شبکهی 2G که نزدیک به ۴۰ سال است در حال فعالیت است، از سپتامبر ۲۰۲۸ برای مشتریان خصوصی و تجاری غیرفعال خواهد شد. با این حال، برای برخی کاربردهای حیاتی در حوزهی اینترنت اشیا (IoT) مانند سیستمهای اورژانسی، این شبکه تا پایان سال ۲۰۳۰ همچنان در دسترس خواهد بود تا امکان مهاجرت آسان به فناوریهای جدید فراهم شود.
چرا شبکه 2G خاموش میشود؟
با گذشت زمان، فناوریهای جدیدتر مانند 4G (LTE) و 5G نهتنها سرعت بیشتری ارائه میدهند، بلکه ظرفیت بالاتری هم در اختیار کاربران قرار میدهند. فرکانسهایی که تاکنون برای 2G استفاده میشدند، پس از خاموشی این شبکه به 4G و 5G اختصاص خواهند یافت. این تغییر باعث میشود پهنای باند در باندهای فرکانسی پایین (Low Band) افزایش یابد و در نتیجه حدود ۱۰ درصد ظرفیت بیشتر برای انتقال داده ایجاد شود.
به عبارت سادهتر، کاربران پس از حذف 2G شاهد افزایش سرعت اینترنت همراه و پایداری بهتر شبکه خواهند بود.
تأثیر بر کاربران و دستگاههای قدیمی
طبق اعلام Vodafone، اکثر کاربران این شرکت در حال حاضر از گوشیها و دستگاههایی استفاده میکنند که از 4G و 5G پشتیبانی میکنند. با این وجود، کاربرانی که هنوز گوشیهای قدیمی دارند، باید دستگاه خود را بهروزرسانی کنند. سادهترین راه برای بررسی سازگاری، نگاه کردن به نمایشگر گوشی است: اگر روی صفحهی موبایل شما علامت 4G، LTE یا 5G نمایش داده شود، نیازی به تغییر دستگاه ندارید.
اما در صورتی که همچنان از دستگاههای قدیمی یا سنسورهای IoT قدیمی استفاده میکنید، لازم است به فکر جایگزینی با فناوریهای جدید باشید.
فرصت برای مناطق روستایی
یکی از مزایای مهم خاموش شدن 2G، توسعهی پوشش 4G و 5G در مناطق روستایی است. بر اساس برنامههای Vodafone، مناطقی که در حال حاضر تنها تحت پوشش 2G قرار دارند، پیش از پایان این شبکه، به فناوریهای سریعتر 4G یا 5G مجهز خواهند شد. این تغییر میتواند به کاهش شکاف دیجیتال بین شهر و روستا کمک کند.
آینده اینترنت اشیا (IoT)
شبکهی 2G در سالهای گذشته نقش مهمی در اتصال دستگاههای اینترنت اشیا، مانند کنتورهای هوشمند انرژی یا سنسورهای صنعتی ایفا کرده است. با این حال، فناوریهای جدیدتری مانند CAT-M و NB-IoT جایگزینهای بسیار کارآمدتری هستند. این شبکهها پهنای باند کممصرف و انرژی بهینهتری دارند که برای دستگاههای IoT ایدهآل است.
همچنین، Vodafone اعلام کرده است که فناوری جدیدی به نام 5G RedCap بهزودی در دسترس قرار خواهد گرفت. این فناوری، نسخهای سبکتر و کممصرفتر از 5G است که مخصوص دستگاههای IoT طراحی شده است.
نسل جدید eCall؛ ایمنی بیشتر برای خودروها
یکی از مهمترین پیامدهای خاموش شدن شبکه 2G، تغییر در فناوری eCall است. این سیستم از سال ۲۰۱۸ در اروپا اجباری شده و در خودروها به کار میرود تا در صورت بروز تصادف، بهطور خودکار با شماره اضطراری ۱۱۲ تماس گرفته و موقعیت خودرو را ارسال کند.
نسل فعلی eCall بر پایه شبکههای 2G و 3G کار میکند. با توجه به اینکه شبکه 3G در سال ۲۰۲۱ خاموش شد و 2G نیز تا سال ۲۰۲۸ به پایان خواهد رسید، نسخهی جدیدی از این فناوری معرفی شده است: Next Generation eCall (NG eCall).
چه تفاوتی با نسخه قدیمی دارد؟
- ارتباط اضطراری دیگر بر پایه 2G نخواهد بود، بلکه از طریق شبکههای IP-based 4G (LTE) برقرار میشود.
- سرعت انتقال داده بیشتر خواهد بود و علاوه بر ارسال موقعیت خودرو، امکان ارسال اطلاعات تکمیلی هم وجود دارد.
- در آینده، این سیستم میتواند حتی تصاویر زنده از محل حادثه یا اطلاعات پزشکی سرنشینان را (با اجازه کاربر) برای مراکز اورژانس ارسال کند.
این ویژگیها باعث میشود نیروهای امدادی تصویر واضحتری از شرایط حادثه داشته باشند و بتوانند سریعتر و دقیقتر اقدام کنند.
زمانبندی اجرای NG eCall
بر اساس قوانین اتحادیه اروپا:
- از ژانویه ۲۰۲۶، تمامی مدلهای جدید خودرو باید به NG eCall مجهز باشند تا مجوز فروش بگیرند.
- از ژانویه ۲۰۲۷، این سیستم برای تمامی خودروهای جدید اجباری خواهد شد.
- Vodafone نیز قصد دارد از ژانویه ۲۰۲۶ این فناوری را بهطور کامل در شبکهی خود فعال کند.
خاموشی شبکهی 2G تا سال ۲۰۲۸ پایانی بر یک دورهی طولانی در تاریخ ارتباطات موبایلی خواهد بود. این تصمیم راه را برای توسعهی بیشتر شبکههای پرسرعت 4G و 5G باز میکند و همزمان با معرفی فناوریهای نوین مانند NG eCall و 5G RedCap، آیندهای هوشمندتر و امنتر را برای کاربران رقم میزند.
کاربرانی که هنوز از دستگاههای قدیمی استفاده میکنند، بهتر است از همین امروز به فکر ارتقای تجهیزات خود باشند تا با خاموش شدن کامل 2G دچار مشکل نشوند. از سوی دیگر، صنایع و دستگاههای IoT میتوانند با استفاده از فناوریهای جدیدتر، علاوه بر مصرف کمتر انرژی، از قابلیتهای پیشرفتهی شبکههای آینده نیز بهرهمند شوند.
