سه سال پس از تصمیم بحثبرانگیز گوگل برای حذف پشتیبانی از JPEG XL از مرورگر Chrome، این شرکت اکنون اعلام کرده قصد دارد این فرمت نوین تصویری را دوباره به مرورگر خود بازگرداند. خبری که بسیاری از توسعهدهندگان، متخصصان وب، فعالان حوزه رسانه و حتی کاربران عادی مدتها انتظار آن را میکشیدند. این تصمیم، بهنوعی یک چرخش ۱۸۰ درجهای نسبت به موضع قبلی گوگل محسوب میشود و نشان میدهد شرایط اکوسیستم وب و استانداردهای تصویری طی سه سال گذشته دستخوش تغییرات اساسی شده است.
چرا گوگل تصمیمش را تغییر داد؟
اواخر سال ۲۰۲۲، گوگل نسخه آزمایشی این استاندارد بصری را از Chrome حذف کرد و دلیلش را «عدم وجود علاقه کافی در اکوسیستم» عنوان نمود. این توجیه با واکنش تند جامعه فناوری روبهرو شد. بسیاری از فعالان وب معتقد بودند رقابت میان فرمتهای داخلی گوگل، مانند WebP و AVIF، در این تصمیم نقش داشته است.
اما طی سه سال گذشته، شرایط کاملاً تغییر کرده است:
- مرورگر Safari پشتیبانی محدود از این استاندارد را فعال کرده است.
- Firefox نیز در نسخه Nightly قابلیت آزمایشی مربوط به آن را اضافه کرده و در انتظار یک Decoder مبتنی بر Rust برای ورود به نسخه پایدار است.
- بازخوردها و دادههای توسعهدهندگان—از جمله رأی مثبت روی باگها، مشارکت در پروژه Interop و نظرسنجیها—همگی نشان از افزایش تقاضا دارند.
- انجمن PDF نیز اعلام کرده قصد دارد این فرمت را بهعنوان انتخاب پیشنهادی برای تصاویر در استاندارد جدید PDF، بهویژه برای محتوای HDR، معرفی کند.
این نشانهها ثابت میکنند که اکوسیستم وب آماده پذیرش دوباره این استاندارد تصویری است و گوگل نیز نمیتواند نسبت به آن بیتفاوت باشد.
نقش Rust در آینده JPEG XL
یکی از معیارهای مهم گوگل برای پذیرش دوباره تکنولوژی JPEG XL، موضوع امنیت حافظه است. در حال حاضر، درخواست ارسالشده برای اضافه شدن آن در Blink از کتابخانه libjxl استفاده میکند، اما چندان دور از ذهن نیست که نسخه Rust یعنی jxl-rs در ادامه جایگزین شود.
زبان Rust طی سالهای اخیر بهعنوان ابزاری برای ساخت نرمافزارهای ایمن و پایدار شناخته شده و گوگل نیز در پروژههای اخیر خود توجه ویژهای به آن نشان داده است. استفاده از یک Decoder مبتنی بر Rust میتواند نقطه عطفی برای این استاندارد باشد و توسعهدهندگان را بیشتر به استفاده از آن ترغیب کند.
این فرمت دقیقاً چه ویژگیهایی دارد؟
استاندارد موردنظر در سال ۲۰۲۱ تکمیل شد و در واقع ترکیبی از دو پروژه Free Lossless Image Format و PIK است. هدف اصلی آن، ارائه گزینهای مدرن با کیفیت بالاتر نسبت به JPEGهای قدیمی بود. برخی قابلیتهای مهم آن عبارتاند از:
- امکان نمایش محتوای HDR
- پشتیبانی از رنگهای گسترده (Wide Gamut)
- فشردهسازی بهتر با حفظ کیفیت بالا
- توانایی مدیریت تصاویر فوقالعاده بزرگ
- پشتیبانی از تعداد کانال بسیار بالا
- قابلیت فشردهسازی کاملاً بدون افت کیفیت
- پشتیبانی از انیمیشن
مجموعه این قابلیتها باعث شده این استاندارد نهفقط برای عکاسان و طراحان، بلکه برای وب، بازیسازی، نرمافزارهای ویرایش تصویر و حتی حوزه PDF جذاب و کاربردی شود.
چه زمانی شاهد فعال شدن JPEG XL در Chrome خواهیم بود؟
گوگل تیکت مربوط به این قابلیت را دوباره باز کرده است، اما زمان فعالسازی پیشفرض آن همچنان مشخص نیست. سرعت پیشرفت پروژه به موارد زیر بستگی دارد:
- مشارکت جامعه متنباز
- تکمیل موتور رمزگشایی ایمن
- سیاستهای نهایی تیم Chrome
با این حال روند فعلی نشان میدهد که یکی از مدرنترین استانداردهای تصویری دوباره در مسیر رسمی برای حضور در مرورگر محبوب گوگل قرار گرفته است.
احیای دوباره این فرمت در Chrome را میتوان یکی از مهمترین اخبار حوزه تکنولوژی وب در سالهای اخیر دانست. ترکیب کیفیت بالا، امکان نمایش HDR، مصرف پایینتر پهنایباند و عملکرد بهتر نسبت به JPEG، WebP و AVIF آن را به گزینهای جذاب برای آینده وب تبدیل کرده است. اکنون با پشتیبانی Safari، حضور آزمایشی در Firefox و توجه ویژه صنعت PDF، گوگل نیز ناچار شده مسیر خود را تغییر دهد.
بهنظر میرسد بهزودی شاهد فعالسازی دوباره این استاندارد در Chrome خواهیم بود؛ اتفاقی که میتواند بهطور قابلتوجهی کیفیت بصری وب و تجربه کاربران را ارتقا دهد.
